De tjiftjaf is een klein slank zangvogeltje uit de familie van de boszangers.  Hun naam hebben ze gekregen omdat hun geluid lijkt op tjif-tjaf.  Samen met de fitis worden ze wel eens tweelingen genoemd omdat ze zo sterk op elkaar lijken.  Enkel door hun geluid kan je ze uit elkaar houden.  Hun poten zijn ook donkerder van kleur. 

Na de winter is het waarschijnlijk de eerste vogelsoort die terug komt van hun winterverblijf.  Al in maart kan je hen horen zingen.  Tijdens de zomer wordt er niet meer gezongen, maar in de herfst beginnen ze er opnieuw aan.  Dan verzamelen ze zich om terug naar het warmere zuiden te trekken.  Ze eten zich ook lekker dik aan insecten voor ze de grote trek beginnen. 

Je vindt de vogels in gans Europa, maar niet in IJsland, Schotland en delen van Zweden.  Daar is het te koud voor deze kleine vogeltjes.  Bij ons is het een veel voorkomende soort in grote tuinen, bossen en parken.