De zwarte mees is een zangvogel uit de familie van de echte mezen.  Ze worden ongeveer 11 centimeter groot en worden zo groot als een pimpelmees.  Er zit geen zwarte streep aan de buik zoals bij de koolmees, maar zijn te herkennen aan de twee witte strepen aan de vleugels en een witte vlek aan de wangen.  Mannetjes en vrouwtjes zien er hetzelfde uit. 

Je vindt deze mezen in grote delen van Europa en dus ook in ons land.  Daar leven ze in naaldbossen en komen niet zo vaak naar je tuin zoals de koolmees en de pimpelmees dat wel doen.  De vogeltjes leven van spinnetjes en insecten, maar gaan in de winter de zaden van de sparren oppeuzelen.  Hun nest maken ze in boomholten en spleten tussen rotsen, maar ook in gaten die ze in de grond vinden.