Het waterhoen is een vogel uit de familie van de rallen.  Ze zijn donker tot zwart van kleur met een rode snavel en een rood blesje op het voorhoofd.  Het puntje van de snavel is geel gekleurd.  Aan de zijkant hebben ze witte strepen.  Tussen de tenen van hun poten zitten geen zwemvliezen.  Hun poten zijn groen waarmee ze makkelijk langs de oever kunnen stappen op zoek naar voedsel.  Dat zijn vooral waterplantjes, grassen, insecten en kleine kikkervisjes. 

De vogels worden 30 tot 38 centimeter groot.  Hun nest maken ze tussen het riet langs de oever.  Soms ook in struiken of bomen die over het water hangen.  Het nest bestaat uit dorre takjes of planten en wordt dichtbij het water gebouwd.  Bij het paren pronken de mannetjes met de veren van hun staart terwijl ze in het rond dansen, pikken en buigen.  Bij ons vind je de waterhoentjes het ganse jaar door.  In het hoge noorden waar het echt te koud is, komen ze niet voor.