kreeften
Bestand:Nephrops norvegicus.jpg

infraorde

                 de kreeften

start  >  geleedpotigen  >  kreeftachtigen  >  kreeften                                                                    astacidea - decapod crustaceans   

Bestand:Ecrevisse pattes rouges.jpg Bestand:Enoplometopus.jpg

 

Er bestaan twee soorten kreeften : de rivierkreeft en de zeekreeft Zeekreeften komen over de gehele wereld voor, zowel in zoet als in zout water.  Veel soorten houden het zelfs een tijdje uit op het land, al overleven ze dat niet lang.  De langoest is ook een soort zeekreeft.  Hoewel het geen scharen heeft.  Ook garnalen horen een beetje bij die familie.  Ze zijn allemaal lekker om op te eten.   Sommige worden wel een halve meter lang.  Er is zelfs ooit eentje gevonden van 1 meter lang.  Hun  kleur is blauwzwart met oranje vlekken.  Pas als een kreeft wordt gekookt krijgt ze haar rode kleur.  Ze kunnen ongeveer 10 jaar worden.  Het zijn schuwe dieren die niet graag in het licht zitten en bij het minste terug in hun donkere hol wegduiken.   

Zeekreeften hebben allemaal twee grote scharen aan het voorste paar poten.  De linker- en rechterschaar zijn verschillend van vorm, zijn niet even groot en dienen elk voor iets anders.  De ene is knobbelig en wordt gebruikt om hard voedsel zoals schelpdieren mee te kraken of brokken voedsel vast te houden.  De andere schaar is rechter en veel scherper en wordt gebruikt om mee te knippen en het voedsel naar de monddelen de brengen.  Naast scharen heeft een kreeft vier paar looppoten.  Onder de poten en het pantser zitten kieuwen vast.  Wanneer de kreeft loopt, heeft hij meer zuurstof nodig dan wanneer hij niet beweegt.  De kieuwen bewegen met het lopen mee.  Ook heeft een kreeft vijf paar zwempoten onder het achterlijf.

Net zoals insecten, groeit de huid van kreeften niet mee.  Door de groei wordt het lichaam groter maar het pantser is te hard en te taai en moet vervellen.  De kreeft kruipt uit het zacht geworden harnas en het nieuwe pantser zit er al direct onder, maar is nog heel zacht en moet eerst harder worden.  Het oude pantser verdwijnt in de maag van de kreeft.  Zolang de kreeft hiermee bezig is, kunnen vijanden haar makkelijk pakken.  Ook andere kreeften liggen dan op de loer, want kreeften durven elkaar opeten.  De ogen van kreeften zijn niet zo best.  Een kreeft heeft ook weinig aan ogen want hij leeft op de bodem van de zee in het donker.  Daarvoor zijn de antennes heel belangrijk.     En ook het ruiken gaat zeer goed.    


  
Bestand:Nephrops norvegicus.jpg Bestand:KreeftbijDenOsse.jpg

Pas als het wijfje ruim 7 jaar is denkt ze eraan om te gaan paren.  Op het einde van de zomer raken haar eitjes bevrucht door het mannetje.  Ze draagt deze nog wel 9 maanden met zich mee tussen haar zwempoten onder het achterlijf.  Als een kreeftje uit het ei kruipt, is het geen klein kreeftje maar een larve.  Zij hebben een krom lijfje met vele uitsteeksels, een soort staartje en enorme ogen.  Deze kleine kreeftjes hebben vele vijanden en een groot deel wordt heel snel opgegeten.  Kreeften gaan pas op zoek naar eten als het avond is.  Vooral vissen, mossels, andere kreeften en wormen worden gegeten.  Maar ook aas wordt gegeten.  Ze ruiken rotte vis van heel ver onder water.  Hun grootste vijanden zijn grotere vissen.  Mannetjes durven soms flink vechten.  Er worden poten, voelsprieten of zelfs scharen afgerukt.  Dieren die hun scharen verliezen zijn een makkelijke prooi voor andere dieren.  De scharen groeien wel weer aan, maar dat duurt weer een hele tijd.  Een kreeft kan in een gevecht zelfs zijn eigen schaar afbijten als hem dat zou redden.

soorten kreeften :

                 zeekreeften       langoest                rivierkreeften      rifkreeft
   

foto's : gnu free, dawson, hans hillewaert, bart braun