olm

soort

                                           de olm
start  >  amfibieŽn  >  salamanders  >  grotsalamanders  >  olm                                                     olm - proteus - proteus anguinus  

                                                    

   

De olm is een soort grottensalamander die ook gewoon de grottenolm wordt genoemd.  Het zijn erg aparte diertjes die hun hele leven in donkere grotten leven.  Wat hen ook apart maakt, is dat de larven en de volwassen dieren hetzelfde uitzien.  Hun lijf is langwerpig en heeft een witte tot roze kleur.  De poten en de kop zijn erg klein.  In de nek zitten uitwendige kieuwen die opvallend uitsteken.  De salamanders zijn erg moeilijk te houden in gevangenschap zodat we ze moeilijk kunnen onderzoeken.  Daarom trekken onderzoekers gewoon naar de grotten zelf.

Ze komen voor langs de kust van de Balkan.  Daar leven ze in grotten van kalksteen in ondergrondse rivieren.  Ze leven in helder water en houden niet van modderig water of water met begroeiing.  Het kan gebeuren dat hevige regenval de diertjes naar buiten spoelt. 

Het lichaam is langwerpig en wordt 20 tot 30 centimeter groot met de staart erbij.  Door hun witte doorzichtige huid kan je de organen van de olm goed zien.  De ogen zijn er nog, maar worden niet meer gebruikt.  In donkere grotten zijn ogen niet echt belangrijk.  Ze zien er uit als twee zwarte puntjes en kunnen enkel donker en licht waarnemen.  De kieuwen zijn geveerd en rood van kleur.  Dat komt omdat het bloed erdoor stroomt.  Maar de olm heeft ook longen, zodat ze ook buiten het water kunnen ademhalen.  Een derde manier is ademen langs de huid.  De reukzin is sterk ontwikkeld en hoewel er geen uitwendige oren zijn, kunnen ze prima horen.  Ze kunnen in het water geluidsgolven opvangen. 

 

 

Enkel de blinde salamander heeft vele gelijkenissen met de olm.  Beide koppen hebben de vorm van een spatel en de kieuwen blijven hun hele leven zichtbaar.  Het verschil zit hem in de poten.  Bij de blinde salamanders zijn die erg lang en hebben 4 tenen en vingers.  Voortbewegen doet de olm met zijn korte pootjes om te lopen en met zijn staart om te zwemmen. 

Bij het paren, trillen de mannetjes met hun staart in het water.  Op die manier jagen ze andere mannetjes weg.  Maar met een flinke beet kunnen ze ook worden verjaagd.  Als het vrouwtje is gevonden, wordt het besnuffeld en vindt de balts plaats.  Dat is een soort dansje dat ze opvoeren.  Er wordt een pakketje zaad afgezet waarop het vrouwtje kruipt.  Zo neemt ze het zaad op.  Echt paren is dit dus niet.  Er worden ook geen eitjes afgezet, maar de jongen worden als larve geboren en zijn dan al ongeveer 10 centimeter groot.  Het zijn meestal amper twee larven die worden geboren.  De andere jongen zijn waarschijnlijk door de sterksten opgegeten.  Enkel als de temperatuur van het water te hoog is, dan worden er eitjes afgezet. 

De olmen voeden zich met kleine waterdiertjes zoals kreeftachtigen, insecten en larven.  Die worden opgezocht met hun reukzin.  Vaak wordt er ook voedsel opgeslagen voor tijden als er minder voedsel voor handen is.  Uit onderzoek is gebleken dat de dieren tot 10 jaar zonder voedsel kunnen overleven.  In de grotten hebben ze geen vijanden.  Maar bij verstoring zoeken ze gauw de bodem op.  Omdat de dieren zo zeldzaam zijn, zijn ze bedreigd en worden ze beschermd. 

foto's  : unknown